Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
124.1K
Қаралым
147
Орташа
Сұрыптау:
Пәле қайда деме, аяқ астында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сақ болуға, кез келген қауіптің қайдан, қашан шығатынын естен шығармауға шақырады...
Ант ішкеннің үйіне барма,
айрандай жұғады.
айрандай жұғады.
**Негізгі мағынасы** Антқа жеңіл қарайтын, сертінде тұрмайтын адамның үйіне барма деген ескерту айтылады. Мұнда тура мағ...
Жаудан жақындық іздеме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жауға, дұшпанға жақындама, одан ілік немесе достық күтпе деген ескерту....
Көлдің құты кетсе,
Көкқұтан бір жыл бұрын кетеді.
Көкқұтан бір жыл бұрын кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғаттағы тепе-теңдік бұзылса, ондағы тіршілік иелері де алдымен сезіп, ерте қимылдайты...
Ауруға емші көп.
**Негізгі мағынасы** «Ауруға емші көп» деген мақалдың тура мағынасы — сырқат адамға ем-дом айтатын, кеңес беретін кісі...
Қазанға - қақпақ, есікке - іргенек.
**Негізгі мағынасы** Қазанға қақпақ, есікке іргенек керек деген сөз — әр нәрсенің өз қорғаны, өз реті болуы тиіс деген о...
Асығыс түбі - қып-қызыл шоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды асығыстықтан сақтандырады. Тура мағынасында, оттың шоққа айналғаны сияқты, асығып...
Есек жорға қатқақта,
Сыры мәлім батпақта.
Сыры мәлім батпақта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: есек жорға сияқты жүре алмайды, ал тайғақ, қатқақ жерде оның нағыз болм...
Буаз бие сүзеген сиырды мүйізінен таниды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: буаз бие, яғни іші толған жылқы, сүзеген сиырды оның мүйізінен-ақ танып...
Дау айтысады, жау атысады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзге келіп қалған адамдардың дауы ұзаққа созылса, ақыры ұрыс-керіске, тіпті күш қолдануғ...
Ел жатпай ит тынбас.
**Негізгі мағынасы** «Ел жатпай ит тынбас» деген мақалдың тура мағынасы — ел ұйықтамайынша, ит те тынышталмайды. Астарл...
Жауға аттанар жігіт шыбықты ат мінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігіттің жауға, яғни қиын қауіпке, соғысқа не ауыр сынға барарда шын мәнінде мықты дайынд...
Онда барса, оған сақ,
Мұнда келсе, бұған сақ.
Мұнда келсе, бұған сақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қай жерде жүрсе де, кіммен араласса да, әрдайым абай болуын ескертеді. Тура мағын...
Қорыққан бұрын жұдырықтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қорыққан адам өзінен бұрын жұдырық сермейді, яғни қауіпті сезген кісі...
Той тарқағанда қынаңды төбеңе қой.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — той бітіп, жұрт тарқап жатқанда қымбат нәрсеңді, сән-салтанатқа керек...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында қ...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.