Жылқыда да жылқы бар,
Қазанаты бір бөлек.
Жігітте де жігіт бар,
Азаматы бір бөлек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жылқының бәрі бірдей емес, жүйрік, күшті, жүкке де, жолға да жарайтын қазанаттың орны бөлек. Сол сияқты жігіттің де бәрі бірдей емес, сөзіне берік, ісіне мығым, елге тірек болар азаматтың жөні бөлек. Астарлы мағынасы — адам мен малдың қадірі сыртқы атауда емес, шын қасиетінде. Халық әр нәрсенің нағыз бағасын оның пайдасымен, мінезімен, істеген ісімен өлшейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "жылқы" — жалпы көпшілік, ал "қазанат" — таңдаулы, сенімді, тұлпардай мықты жанды бейнелейді. "Жігіт" сөзі жастықты, ал "азамат" сөзі жауапкершілік, қайрат, намыс, елге қызмет ету сияқты биік қасиеттерді білдіреді. Яғни мақал жылқыны да, адамды да сапасына қарай саралайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды мамандығы мықты, сөзі мен ісі қабысқан адамдарға қатысты айтуға болады. Мысалы, бір ұжымда көп қызметкердің ішінен ең қиын істі тындырып, бәріне сүйеніш болатын бір адамды "азаматы бір бөлек" деп бағалайды. Бұл сөз адамды тек атағына емес, шынайы қабілетіне қарап тануға үйретеді.
Qazanaty bir bólek.
Jigitte de jigit bar,
Azamaty bir bólek.