Жылға суы таусылса, тау тесіледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жылғадан су тартылып, арна кеуіп қалса, су жолы таудай қатты жерді де тесіп өтуге мәжбүр болады деген бейнелі ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — жағдай қиындағанда, тіршілік тоқырағанда, адам не халық бұрынғыдан да күшті қимылдап, тығырықтан шығудың амалын іздейді. Яғни қысым мен мұқтаждық үлкен істі де қозғайды, кедергіні де бұзады.
Образдар мен теңеулер
Жылға суы — өмірдің, ырыстың, мүмкіндік пен тоқтаусыз ағымның белгісі. Су таусылса, табиғи жеңіл ағыс тоқтап, бәрі ауырланады. Тау тесілуі — ең қатты, ең берік нәрсенің өзі ұзақ әсерден мүжілетінін көрсететін образ. Бұл жерде тау адам баласының алдына шыққан мықты тосқауыл іспетті, ал су — табандылық пен қажеттіліктің күші.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал қиын кезеңде адамның ойы өткірленіп, әрекеті ширай түсетінін білдіреді. Мысалы, отбасының табысы азайса, адам қосымша жұмыс іздейді, жаңа кәсіп үйренеді, үнемдеп өмір сүреді. Демек, мұқтаждық кейде адамның бойындағы жігерді оятып, бұрын қол жеткізбеген шешімге жеткізеді.