Жыласуға жақын жақсы,
Сыйласуға жат жақсы.
Syılasýǵa jat jaqsy.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай жақсы көрінген адаммен де араласқанда сақ болуды ескертеді. Тура мағынасында: кейбір «жақсы» адам жылағанда жанашыр, ал сыйластықта жат, яғни жақындықтан гөрі салқындық танытады. Астарлы мағынасы: адамның шынайы қадірі оның сөзінде емес, ісінде, қарым-қатынасындағы адалдығында білінеді. Жанашырлық бір сәттік болса да, тұрақты сыйластық болмаса, ондай жақындықтың пайдасы аз.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «жыласуға жақын» деген тіркес қиындықта қасында болып, мұңды бөлісетін адамды білдіреді. Ал «сыйласуға жат» сөзі — араласуға жарамсыз, ілтипаты кем, мінезі суық кісіні меңзейді. Яғни, мақал адамды тек сыртқы мейіріміне қарап бағалама, оның сый-құрметі мен тұрақты мінезін де байқа дейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды достықта, көршілік қатынаста, жұмыс орнындағы әріптестікке қатысты қолдануға болады. Мысалы, бір адам қиын кезде телефон соғып, жұбатып тұрады, бірақ күнделікті қарым-қатынаста менсінбей, құрмет көрсетпейді. Сондайда: «Жыласуға жақын жақсы, сыйласуға жат жақсы» деп айту орынды.