Жолаушы пірі - баба Қайып.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жолаушы пірі - баба Қайып» деген мақал сапарға шыққан адамның жолы болсын, жолаушыға жебеу болсын деген сенімді білдіреді. Тура мағынасында бұл — жол жүрген кісіге қорған, дем беретін әулие-киелі күш бар деген ұғым. Астарлы мағынасы — жолаушы әрдайым сақ, сабырлы болып, жолда кездесетін қиындыққа тәуекел мен үмітпен қарауы керек. Қазақ түсінігінде сапар — тек қозғалыс емес, сынақ та, тәжірибе де.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «пір» сөзі рухани қамқоршы, жебеуші мәнінде қолданылған. Ал «баба Қайып» — халық танымындағы жолшыларды қорғайтын киелі бейне. Бұл образ жолаушының жалғыз еместігін, оның жолында көрінбейтін демеуші, құт-береке барын меңзейді. Яғни, мақал нақты адамды емес, сапардың киесін, жолдың қасиетін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұзақ жолға шыққанда, іс сапарға аттанғанда немесе өмірде жаңа қадам жасағанда айтылады. Мысалы, студент басқа қалаға оқуға кетіп бара жатқанда үлкендер: «Жолаушы пірі — баба Қайып, жолың болсын» деп ақ жол тілейді. Бұл — сапардың сәтті, аман болуын қалаған ізгі тілек.