Мақал "Жол жаман болса, Атан да сүрінеді, Атаң да сүрінеді" дегенде, оның мағынасы мынадай: егер айналадағы жағдай немесе орта дұрыс болмаса, онда барлық адамдар, тіпті ең тәжірибелілер мен тәжірибесіздер де қиындыққа тап болады.

Мақалда "жол" - өмірдің жолы, сонымен қатар, қиындықтар мен сынақтарды білдіреді. "Ата" мен "атан" - бұл жерде адамның өмір жолында кездесетін түрлі кедергілер мен проблемаларды жеңуге байланысты. Яғни, жағдай нашар болуы, қиындықтарды азайтуға және адамды алданып қалудан сақтандыруға кедергі жасауы мүмкін.

Осылайша, мақал қоршаған ортаның, қауымдастықтың немесе жағдайдың адам өміріндегі маңыздылығын көрсетеді. Саяси, экономикалық, әлеуметтік жағдайлар жаман болса, жекелеген адамдарға ғана емес, бүкіл қоғамға әсер етеді.