Жол білмеген адастырады,
Жөн білмеген шатастырады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жолды білмеген адам бағыттан адасады, ал жөн-жосықты, дұрыс тәртіпті білмеген адам ісінде шатасады. Астарлы мағынасы — өмірде тек жол табу емес, сол жолдың дұрыс-терісін ажырата білу де маңызды. Яғни адамға білім, тәжірибе, парасат керек; онсыз ол қиын жағдайда жаңылып, қате шешім қабылдауы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жол — тек кеңістік емес, өмір жолы, мақсатқа жету бағыты. Адасу — бағыттан жаңылу, қателесу, мақсаттан алыстау. Жөн сөзі тәртіпті, әдепті, ыңғайлы амал-тәсілді білдіреді. Шатасу — ойдың да, істің де ретсіз болып, шешімнің бұзылуы. Осы образдар адамды әр қадамында ойланып әрекет етуге шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал білімге, кәсіби дағдыға және өмірлік тәжірибеге қатысты жиі айтылады. Мысалы, жаңа жұмысқа орналасқан жас маман ережені, құжат рәсімдеу тәртібін білмесе, қателесіп, уақыт жоғалтуы мүмкін. Сол кезде үлкендер: «Жол білмеген адастырады, жөн білмеген шатастырады» деп, істің ретін үйренуге кеңес береді.
Jón bilmegen shatastyrady.