Жиеннің назары жаман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жиеннің назары, яғни көңілі мен талабына бейжай қарауға болмайтынын аңғартады. Тура мағынасында жиен нағашы жұрттан сый, ілтипат, көңіл күтеді; ал астарлы мағынасында туыстық қатынаста адам назары мен ренішін елемеу жақсылыққа апармайды деген ой жатыр. Қазақ ұғымында жиен — еркелеу құқығы бар, бірақ сонымен бірге сый-құрметті сезімтал қабылдайтын жақын туыс.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жиен» образы — нағашы жұртпен етене байланыстағы, көңілге қарап өсетін туыстықтың белгісі. «Назар» сөзі тек қарау емес, ықылас, ілтипат, көңіл бөлу мағынасын береді. Сондықтан бұл жерде назардың жаман болуы — салқындық, елемеу, сыйластықтың азаюы туыстық араға сызат түсіреді дегенді білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал туыстар арасындағы қарым-қатынаста әдеп пен көңіл бөлудің маңызын еске салады. Мысалы, жиен қонаққа келіп, оның өтініші мен көңілін елемей, құрмет көрсетпесе, ол ренжіп қалады. Сол себепті нағашы жұрт жиенге жылы сөйлеп, орнымен сый көрсетіп отырғаны дұрыс.