Жерді шым, елді қыз біріктіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жерді шым біріктіретіні сияқты, елді де қыз баланың орны, беделі мен қамқорлығы біріктіреді. Мұнда тура мағынада шым топырақты ұстап, жерді бекітсе, астарлы мағынада қыз — екі рудың, екі әулеттің арасын жалғайтын дәнекер күш. Қазақ ұғымында қыз тәрбиелі, ибалы, сыйлы болса, ол барған жеріне береке әкеліп, туыстықты нығайтады.
Образдар мен теңеулер
«Шым» — шашылып тұрған жерді ұстап тұратын табиғи бекіткіш бейне. Бұл ел ішіндегі татулықтың, береке мен тұрақтылықтың белгісі. «Қыз» — тек отбасының сәні емес, екі жақты жақындастыратын, ынтымақты арттыратын тұлға ретінде алынған. Мақал қыздың қадірін төмендетпей, керісінше, оның елдік, тәрбиелік қызметін жоғары қояды.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал қыз тәрбиесінің, сыйластықтың және туыстық байланыстың маңызын еске салады. Мысалы, бір шаңырақтан шыққан қыз екі әулеттің арасына дәнекер болып, мереке-жиындарда, қиын сәттерде жақындардың басын қосып жүреді. Сондықтан мақал отбасыдағы қыздың орны айрықша екенін білдіреді.