Жақсыға сөз батады,
Жаманға шөп батады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сөзге, сынға, ескертпеге деген қарым-қатынасын аңғартады. Жақсы адам пайдалы сөзді көтере алады, одан қорытынды жасап, өзін түзетеді. Ал жаман, мінезі нашар адамға ақыл да, ескерту де өтпей, керісінше босқа кетеді. Яғни сөздің әсері адамның ішкі болмысына байланысты.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сөз батады» деген тіркес — ақылдың, сынның жүрекке жетіп, ой салуын білдіреді. Ал «шөп батады» дегені — пайдасыз, жеңіл, әсерсіз нәрсе сияқты, жаман адамға айтылған сөздің де босқа кететінін меңзейді. Мұнда «сөз» бен «шөп» қарама-қарсы қойылып, жақсы мен жаманның айырмасы көркем түрде ашылған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адамға кеңес айтқанда, сын қабылдағанда қолдануға болады. Мысалы, жұмыста басшы қызметкеріне қателігін түсіндірсе, еңбекқор адам оны түзетеді, ал жауапсыз адам мән бермейді. Сондықтан бұл мақал адамды тыңдай білуге, өзін тәрбиелеуге және пайдалы сөзден қорытынды шығаруға үндейді.
Jamanǵa shóp batady.