Өгіз оғы, бұзау боғы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — өгіздің ізіне, тіршілігіне сай қалатын белгісі бар, ал бұзаудың қалдығы одан да ұсақ, әлсіз нәрсені білдіреді. Астарлы мағынасы — әркімнің өз шамасына, жасына, күшіне, біліміне қарай сөзі, ісі, беделі болады. Үлкеннің ісі мен пікірі бір басқа, кішінің шамасы бір басқа. Сондықтан адам өзін де, өзгені де орынсыз салыстырмай, әр істің өз өлшемі барын түсінуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өгіз» — күші мол, ірі, салмақты тірліктің бейнесі. «Бұзау» — әлсіз, жас, тәжірибесі аз тіршілікті көрсетеді. «Оқ» пен «боқ» сияқты қарама-қарсы, дөрекі естілетін сөздер арқылы мақал заттың көлемі мен салмағын ғана емес, деңгей айырмасын да шұбарлап, әдейі өткір жеткізеді. Яғни үлкен мен кішінің, күшті мен әлсіздің айырмасы айқын екенін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көбіне біреудің мүмкіндігін екіншісімен салыстырғанда айтылады. Мысалы, жас маманның тәжірибелі басшының орнын бірден баса алмайтынын түсіндіргенде қолдануға болады. Яғни асығыс баға бермей, адамға өсуге уақыт беру керек деген ойды жеткізеді.