Жақсы жігіт жер шолып, ақыр түбі айналар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жақсы жігіттің өрісі кең, ойы алыс болады. Ол тек өз басының қамын ғана ойламай, ел-жұртты, жер-суын, өмірдің жолын байқап, көп нәрсені көңілге түйеді. «Жер шолу» — тура мағынада айналаны барлап көру, ал астарлы мағынада — тәжірибе жинау, өмір танып, дұрыс бағыт табу. Мұндай жігіт уақыт өте келе сол көрген-білгенін ел игілігіне жаратады, салмақты, саналы азаматқа айналады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жер шолу» — жігіттің сергектігін, ізденімпаздығын көрсететін образ. Бұл көшпелі өмірдегі барлау, жол танып, кеңістікті бағамдау ұғымымен де байланысты. «Ақыр түбі айналар» дегені — адам өмір жолында тәжірибе арқылы толысып, бұрынғы аңғал күйден кемелдікке бет бұрады деген ой. Яғни, жақсы мінез, байқағыштық пен ізденіс адамды өсіреді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал жас адамның оқу, жұмыс, орта таңдау кезінде жан-жақты ойланып, тәжірибе жинауына қатысты айтылады. Мысалы, студент тек бір мамандықпен шектелмей, түрлі үйірмеге қатысып, еріктілікпен айналысып, өмірге кең көзбен қараса, кейін саналы шешім қабылдайтын білікті маманға айналады.