Жақсы сөз сүйіндіреді,
Жаман сөз күйіндіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің адамға тікелей әсер ететінін айтады. Жақсы, жылы, орынды айтылған сөз адамды қуантады, жігер береді, көңілін көтереді. Ал дөрекі, ауыр, орынсыз сөз жанды жаралап, ренжітіп, мұңға батырады. Яғни, сөз — тек ақпарат емес, ол адамның ішкі әлеміне әсер ететін күш.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сүйіндіреді» сөзі қуаныш пен шаттықты білдірсе, «күйіндіреді» сөзі жүрекке бататын қасірет, реніш, ішкі күйзелісті аңғартады. Мақал жақсы сөзді жылылыққа, мейірімге теңейді, ал жаман сөзді оттай күйдіретін, жанды жаралайтын нәрсе ретінде көрсетеді. Осы арқылы халық сөздің салмағын өте нәзік бейнелеген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалдың мәні әсіресе қарым-қатынас мәдениетінде маңызды. Әлеуметтік желіде, жұмыста, отбасында айтылған бір ауыз сөз адамның көңіліне қатты әсер етуі мүмкін. Мысалы, мұғалім оқушыны «сенің қолыңнан келеді» деп жігерлендірсе, бала алға ұмтылады; ал «сенен ештеңе шықпайды» десе, сенімі төмендейді. Сондықтан адам әр сөзіне жауапкершілікпен қарауы керек.
Jaman sóz kúıindiredi.