Ұстара тырнайды, өткір сөз турайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің күшін салыстырып тұр. Ұстара денені тырнағандай, өткір сөз де адамның көңіліне тиіп, жанын жаралауы мүмкін. Астарлы мағынасы — ойланбай, дөрекі айтылған сөздің салдары ауыр болатынын ескерту. Адам бір ауыз сөзбен жұбата да алады, ренжіте де алады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ұстара» — өте өткір, абайсызда жарақаттайтын құрал. Ол сөздің өткірлігін, кесіп түсер қуатын бейнелейді. «Тырнайды» және «турайды» деген етістіктер сөздің әсерін күшейтіп, оның жай ғана дыбыс емес, адамға нақты ықпал ететін күш екенін көрсетеді. Яғни, тілдің жүзі пышақтан да өткір болуы мүмкін деген ой беріледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе әлеуметтік желіде, отбасылық әңгімеде, жұмыста жиі еске түседі. Бір адам ашумен жазылған пікірмен не қатты айтылған бір ауыз сөзбен басқа біреудің көңілін түсіріп қоюы мүмкін. Мысалы, мұғалім оқушыны көптің алдында қатты сынаса, бала ұялып, өзіне сенімсіз болып қалуы ықтимал. Сондықтан сөзді салмақтап, сыпайы сөйлеу қажет.