Тура ағаш - үйге тіреу,
Тура жігіт - елге тіреу.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тура, әділ, мінезі берік адамның қоғамға сүйеу болатынын айтады. Тура ағаш үйді ұстап тұратын тіреу болса, тура жігіт елдің абыройын көтеріп, жұртқа сенім ұялатады. Мұндағы ой — адамда адалдық, әділдік, жауапкершілік болса, ол айналасына пайда келтіреді, ал екіжүзді, әлсіз мінезді жан көпке сүйеу бола алмайды.
Образдар мен теңеулер
«Тура ағаш» — иілмейтін, мықты, шірімеген ағаштың бейнесі. Ол үйдің құламай, берік тұруын білдіреді. «Тура жігіт» — сөзі мен ісі бір, әділ, намысты, салмақты азаматтың бейнесі. «Үйге тіреу» мен «елге тіреу» деген тіркестер адамның жеке отбасы үшін ғана емес, тұтас қауым үшін де маңызды екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, ауылда немесе қалада бір жігіт әділ шешім қабылдап, уәдесінде тұрып, қиын кезде жұртқа көмектессе, ел оның сөзіне сенеді. Мұндай адам ұжымда да, отбасында да тірек болады. Сондықтан мақал жас ұрпақты турашыл, сенімді, жауапты болуға тәрбиелейді.
Týra jigit - elge tireý.