Мал, төрт түлік туралы · Еңбек, кәсіп туралы · Хайуанаттар әлемі туралы · Жер туралы

Түйе- байлық,
Қой - мырзалық,
Жылқы - сәндік,
Ешкі - жеңілдік ,
Сиыр - ақтық,
Шаруаның бәрі бес,
Диқаншылық оған ес.

Түйе- байлық,
Қой - мырзалық,
Жылқы - сәндік,
Ешкі - жеңілдік ,
Сиыр - ақтық,
Шаруаның бәрі бес,
Диқаншылық оған ес.
Жүктеу

Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі

Негізгі мағынасы
Бұл мақалда төрт түліктің әрқайсысы шаруашылықтағы өз орнымен бағаланады. Түйе — көшпелі тіршіліктегі молшылық пен дәулеттің белгісі, қой — қоңды өсіп, берекеге жеткізетін мал, жылқы — елдің көркі мен салтанаты, ешкі — күтімі жеңіл, тез өсетін түлік, сиыр — сүт беріп, ағарғанның, тазалықтың нышаны. Яғни қазақ малды тек пайда көзі емес, тұрмыс мәдениетінің тірегі деп таныған.

Образдар мен теңеулер
Мұндағы «байлық», «мырзалық», «сәндік», «жеңілдік», «ақтық» деген сөздер малдың сыртқы бейнесін емес, оның адам өміріне тигізетін пайдасын бейнелеп тұр. «Байлық» — түйенің салмақты, бағалы түлік екенін, «мырзалық» — қойдың момын да берекелі мінезін, «сәндік» — жылқының көріктілігін, «жеңілдік» — ешкінің бағып-күтуге қолайлылығын, «ақтық» — сиырдың ақ өнім беретінін білдіреді. Соңғы жолдарда шаруа мен диқаншылықтың қатар айтылуы — мал шаруасы мен егіншіліктің бірін-бірі толықтыратын кәсіп екенін көрсетеді.

Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де еңбектің түрін дұрыс бағалауға үйретеді. Мысалы, ауылда бір отбасы сиыр ұстап, сүт өнімін сатып, тұрақты табыс тапса, бұл — мақалдағы «ақтықтың» пайдасын көрсетеді. Яғни әр кәсіптің өз несібесі бар, оны орнымен бағалай білу керек.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Латын жазуында
Túıe- baılyq,
Qoı - myrzalyq,
Jylqy - sándik,
Eshki - jeńildik ,
Sıyr - aqtyq,
Sharýanyń bári bes,
Dıqanshylyq oǵan es.