Тіл ерді қабірге салар,
Нарды қазанға салар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің құдіреті зор екенін ескертеді. Тілді дұрыс қолданбаса, ол ердің де басына бәле тігіп, абыройын түсіріп, тіпті өміріне қауіп әкелуі мүмкін. «Қабірге салар» дегені — орынсыз, ащы, ойланбай айтылған сөз адамның өзін де құрдымға жіберетінін білдіреді. Ал «нарды қазанға салар» — тілдің күші өте мықты, тіпті ірі, зор дүниені де қозғап жіберетінін астарлайды. Яғни сөз кейде қарудан да қатерлі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ер» — батыл, беделді адам; «қабір» — үлкен қасірет, өлім, күйреу; «нар» — алып күш, салмақты тұлға; «қазан» — тіршілік, тұрмыс, іс-әрекет символы. Нардай алыптың қазанға салынуы тілдің асқан қуатын, бір ауыз сөзбен үлкен істі де бұзуға не өзгертуге болатынын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста, отбасында орынсыз сөздің салдарын ескерту үшін қолданылады. Мысалы, бір адам ашумен желіге ойланбай пікір жазып, беделінен айырылып қалса, осы мақал дәл келеді: сөзді басқармасаң, өзіңе зиян келеді.
Nardy qazanǵa salar.