Таздан жарғақ бас туады,
Кедейден мал бақпас туады,
Шабаннан желмес туады,
Сараңнан бермес туады.
Латын әліпбиінде:
Tazdan jarǵaq bas týady,
Kedeıden mal baqpas týady,
Shabannan jelmes týady,
Sarańnan bermes týady.

Мақалдың мағынасы:

Ескерту: Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Нақты мағынасын өздеріңіз тексеріп, қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіздер.

Бұл мақал қазақ халқының өмірлік тәжірибесінен алынған, адамның мінез-құлқын, қасиеттерін сипаттайды. Мақал төрт түрлі адамның немесе адамдардың типін атап көрсетеді, және олардың әрекет немесе қасиеттеріне қандай нәтижелер болатыны туралы айтады.

1. **"Таздан жарғақ бас туады"** – таз (тазалық) адамның таза болмағанын, яғни абыройсыз, арсыз адамнан ешқандай жақсы нәрсе шықпайтынын білдіреді. Тазалылық пен адалдық қасиеттерінің болмауы, теріс нәтижелерге әкеледі.

2. **"Кедейден мал бақпас туады"** – кедей адамнан (материалдық ресурстары жоқ) бай адамды бағаға алу, не мал бағуды білуі қиын. Яғни, өндіріс нәтижесіз болмақ.

3. **"Шабаннан желмес туады"** – шабан (жөнсіз, ақылды емес) адамнан жақсы, шебер немесе білімді, еңбекқор адам тумайды. Болмашы істермен шұғылданатын адамдардың бұдан әрі жақсы нәтижеге жетуі екіталай.

4. **"Сараңнан бермес туады"** – сараң (қатынаспаған, жомарттық шектелген) адамнан мейірімді, жомарт, берекелі адам шығуы мүмкін емес. Сараңдық, мейірім мен бөлісуді әлсіретеді.

Жалпы, мақал адамның табиғаты, мінезі мен тіршілігінің парадоларының нәтижесінде туындайтынын көрсетеді. Онда теріс қасиеттердің жақсы нәтижеге алып келмейтіндігі, ал позитивті қасиеттер мен қылықтар, керісінше, жақсы нәтиже беретіндігі туралы мағына жатыр.


#Бала туралы