Табылмаса, таға да қат.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: егер табылса, тіпті таға да қатты нәрсе болады. Астарлы мағынасы: кез келген заттың, мүмкіндіктің не істің бағасы мен салмағы оны табу, алу немесе жету қаншалықты қиын екеніне байланысты. Қол жетпеген нәрсе ерекше қымбат, сирек нәрсе қадірлі болып көрінеді. Халық осы арқылы «оңай келгеннің құны төмен, қиын келгеннің бағасы жоғары» деген ойды жеткізеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «таға» — қарапайым, күнделікті тұрмыстық зат. Бірақ мақал оны мысалға алып, табылса да, табылмаса да өз құнын жоғалтпайтын, қиындықпен келетін нәрсенің бейнесі ретінде қолданады. «Қат» сөзі заттың берік, мықты екенін аңғартады. Яғни берік нәрсенің өзі жоқ жерде іздеушіге өте қажет, ал бар болса — қадірлі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуға түсу, жұмысқа орналасу, жақсы маман табу сияқты жағдайларға сай айтылады. Мысалы, беделді оқу орнына грант алу оңай емес, сондықтан ондағы орынның да, білімнің де бағасы жоғары болады. Бұл мақал адамды бір нәрсенің қадірін оның қолжетімділігімен емес, сол нәрсеге жетудің қиындығымен өлшеуге үйретеді.