Сұңқар қанаты ұшқанда қатаяды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Сұңқардың қанаты ұшқан сайын қатаятыны сияқты, адам да әрекет етіп, еңбек етіп, тәжірибе жинаған сайын шыңдалады. Бұл мақалдың тура мағынасы — құстың қанаты қимыл-қозғалыс арқылы қуаттанатыны; астарлы мағынасы — қабілет, қайрат, мінез және шеберлік тек әрекет үстінде қалыптасатыны. Тек ойда жүрген адам өсіп-жетілмейді, ал қиындық көріп, іс үстінде жүрген жан мықты болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сұңқар» — биікке самғайтын, қайсар, еркін құс. Ол көбіне ер жігіттің, талапты жастың бейнесін білдіреді. «Қанаты ұшқанда қатаяды» деген тіркес адамның тәжірибемен шыңдалуын меңзейді. Яғни қанат — күш пен мүмкіндік, ал ұшу — өмірлік сынақ пен әрекет. Образ адам бойындағы таланттың жатпай, қозғалыста ашылатынын әсерлі көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқуда, жұмыста, спортта, кәсіпте ерекше өзекті. Жаңа маман да, жас кәсіпкер де алғашқыда қателеседі, бірақ сол қателіктен сабақ алып, дамиды. Мысалы, жас мұғалім алғашқы жылы тәжірибесі аз болса да, сабақ берген сайын әдісін жетілдіріп, сенімді бола түседі. Демек, шеберлік еңбекте, батыл қимылда және тұрақты жаттығуда қалыптасады.