Сұлу жігіт - ел көркі,
Сұлу қыз - үй көркі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жігіттің көрікті, келбетті, сымбатты болуы елдің сәнін келтіреді, ал қыздың көрікті, инабатты, тәрбиелі болуы үйдің ажарын ашады. Астарлы мағынасы одан да терең: жігіт ел ішінде өз мінезі, жүрісі, мәдениетімен бағаланса, қыз отбасының берекесі мен жылуын білдіреді. Халық сыртқы сұлулықты ғана емес, сол сұлулықпен бірге жүретін әдептілік пен жарасымды мінезді де жоғары қояды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ел көркі» деген тіркес жігіттің қоғамдағы орнына, азаматтық болмысына ишара етеді. «Үй көркі» дегені — қыздың үй ішіндегі ұйытқы, нәзіктік пен тәртіп әкелетін бейнесін көрсетеді. Яғни, сұлулық — тек жүздің әдемілігі емес, айналаға нұр сыйлайтын ізеттілік, сабыр, мәдениет деген ұғым.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне адамның сырт келбетімен қатар, тәрбиесі мен қарым-қатынасына мән бергенде айтылады. Мысалы, сәнді киінген жігіттің сымбаты ғана емес, көпшілік ішіндегі әдепті сөзі мен жауапкершілігі де оның «ел көркі» екенін танытады. Сол сияқты, жылы жүзді, ибалы қыз үйдің берекесін арттырады.
Sulý qyz - úı kórki.