Сұлу сұқтануға жақсы,
Ақыл жұптануға жақсы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сыртқы сұлулықтың көру, тамсану үшін ғана жарасатынын, ал ақылдың адамды өмірде серік етіп, ортақ шешімге, жарасымды жұпқа бастайтынын білдіреді. Яғни сұлулық көзді қуантады, бірақ ұзақ ғұмырда, отбасы мен тіршілікте ақылдың орны бөлек. Адамды құрметті, сыйлы ететін — ажары емес, ойы мен парасаты.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сұлу» — көркем келбет, сыртқы тартымдылық. «Сұқтануға жақсы» дегені — оған сүйсініп қарауға болады, бірақ ол терең байланысқа жеткілікті емес деген ишара. Ал «ақыл жұптануға жақсы» деген тіркес ақылды адамның ғана жұп құрып, бірге өмір сүруге, келісім табуға, қиындықты бірге еңсеруге лайық екенін меңзейді. Мұнда «жұптану» — тек некелесу емес, үйлесім мен түсіністік табу.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адам таңдауда тек сыртқы көрініске емес, мінезге, ойға, жауапкершілікке мән беру керек екенін ескертеді. Мысалы, жұмысқа адам алғанда әдемі сөйлеуі немесе сәнді киінуі емес, оның ақылдылығы мен істі дұрыс ұйымдастыра білуі маңызды. Сол сияқты отбасылық өмірде де жарасымның негізі — ақыл мен сабыр.
Aqyl juptanýǵa jaqsy.