Шын ер жеңсе тасымас, жеңілсе жасымас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Шын ер адам жеңіске жетсе, мастанып, желпініп кетпейді; ал жеңілсе, еңсесі түсіп, түңіліп қалмайды. Бұл мақал нағыз азаматтың мінезін, сабырын және ішкі беріктігін сипаттайды. Яғни адамның шынайы ерлігі тек жеңіспен емес, кез келген жағдайдағы байсалдылықпен өлшенеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тасымас» сөзі — жеңістен кейін тасып, өзіне тым сеніп, астамсу мағынасында айтылады. Ал «жасымас» — сүрінсе де жігері құм болмай, қайта тұра білу. Мақалда жеңіс пен жеңіліс бір-біріне қарсы қойылып, ер адамның мінезі осы екі сынақта айқындалатыны көрсетілген. Шын ер — эмоцияға берілмей, сабырын сақтайтын тұлға.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, спорт жарысында немесе жұмыста үлкен жетістікке жеткен адам өзгелерді менсінбей кетпеуі керек; ал сәтсіздікке ұшыраса, өзін жоғалтпай, қателігін түзеп, қайта талпынуы қажет. Осындай ұстаным адамды мықты, салмақты және құрметті етеді.