Шөлде жүрген шөл таныр,
Жолда жүрген жол таныр.
«Шөлде жүрген шөл таныр, Жолда жүрген жол таныр.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — шөл далада жүрген адам шөлдің қиындығын жақсы біледі, ал жолда жүрген адам жолдың машақатын терең түсінеді. Астарлы мағынасы — кез келген істің, қиындықтың, жағдайдың мәнін оны өз басынан өткерген адам ғана толық аңғарады. Бөгде кісі сырттай ғана бағалайды, ал тәжірибе шынайы түсінік береді. Сондықтан мақал адамды өзгенің халіне жеңіл қарамауға, тәжірибелі кісінің сөзін тыңдауға үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шөл» — таршылықтың, қиындықтың, мұқтаждықтың бейнесі. «Жол» — өмірдің, сапардың, ізденістің символы. «Шөл тану» мен «жол тану» — сол қиындықтарды бастан кешіп, олардың сырын ұғыну дегенді білдіреді. Яғни мақал адамның көргені көп болса, түсінігі де терең болатынын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды өмірлік тәжірибені бағалау керек болғанда қолданамыз. Мысалы, жұмыста қиын жобадан өткен қызметкер жаңа келген әріптеске неге сақ болу керегін жақсы түсіндіреді. Сол кезде «шөлде жүрген шөл таныр» деп, тәжірибелі адамның кеңесіне құлақ асу керек екенін айтамыз.
Jolda júrgen jol tanyr.