Шешеннің сөзі - мерген,
Шебердің көзі - мерген.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің де, істің де дәлдігі мен шеберлігін жоғары бағалайды. Бірінші жолда шешен адамның айтқан сөзі нысанаға дәл тиген оқтай өткір, ұтымды, орынды болатыны меңзеледі. Яғни нағыз шешен артық сөйлемей, ойын дәл жеткізіп, тыңдаушыны иландыра алады. Екінші жолда шебердің көзі мергенге теңеледі: ісмер адам кез келген бұйымды өлшеп-пішіп, қате жібермей жасайды. Демек, ойдың тереңдігі мен қолдың ептілігі екеуі де дәлдікке сүйенеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мерген» образы — дәлдік, нысанаға тура тию, шапшаң шешім дегенді білдіреді. Шешеннің сөзі мен шебердің көзі бірдей мергенге теңелуі олардың қабілеті асыра айтылған емес, керісінше өте нақты, дәл болуы керек екенін көрсетеді. Сөз де, іс те шала болмауы тиіс деген ой жатыр.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақалды көптің алдында анық сөйлейтін адамға немесе кәсібіне ұқыпты, көзі қырағы маманға қатысты қолдануға болады. Мысалы, жақсы дәрігер науқастың жағдайын бірден байқап, дұрыс диагноз қойса, «шебердің көзі мерген» деуге болады. Ал ойын қысқа да нұсқа, дәл айтатын ұстазға «шешеннің сөзі мерген» деген сай келеді.
Sheberdiń kózi - mergen.