Шабыспақ оңай, табыспақ қиын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жарысу, қиқарласу, тартысу оңай, ал татулыққа келіп, ортақ мәміле табу қиын деген сөз. Астарлы мағынасы — адамдардың бір-бірімен сөзге келіп қалуы, өкпе-ренішті қоздыруы оп-оңай, бірақ түсінісіп, келісімге жету үшін сабыр, ақыл, кішіпейілдік қажет. Яғни дауласу тез, ал табысу еңбек пен мінезді талап етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «шабыспақ» сөзі — ат жарыс емес, ауызекі мағынада қақтығыс, айтыс, керісу ұғымын білдіреді. Ал «табыспақ» — бір-бірін түсініп, жарасу, мәмілеге келу. Екі сөздің қатар берілуі арқылы халық қарсы әрекет пен татуласудың айырмасын анық көрсетеді: араздық отқа ұқсас, тез тұтанады; ал ынтымақ суыққа қарсы жылу секілді, оны сақтау қиын.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал отбасында, жұмыста, достар арасында жиі еске алынады. Мысалы, екі әріптес жобаның бөлінісінде келіспей қалса, біреуі ашуға берілсе, дау ұлғаяды. Ал сабыр сақтап, ортақ шешім іздесе ғана табысқа жетеді. Сондықтан мақал адамдарды өкпені созбай, келісімге ұмтылуға үйретеді.