Серкесіз қой отары болмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қой отарының алдында жол бастайтын серке болмаса, мал шашырап, бағытсыз қалады. Астарлы мағынасы: кез келген топ, ұжым, ел немесе отбасыны ұйымдастырып, алға жетелейтін басшы, жетекші, жауапты адам керек. Басшысыз істің берекесі кетеді, жұрттың басы бірікпей, мақсатқа жету қиын болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «серке» — жол бастап жүретін, отарды жинап ұстайтын мал. Ал «қой отары» — бір бағытқа қараған көпшілік, қауым, ұжым. Серке мен отардың байланысы басшы мен халықтың, жетекші мен топтың арақатынасын бейнелейді. Яғни, серке — тәртіп пен бағыттың, ал отар — көптің бейнесі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал мектеп сыныбына, жұмыс ұжымына, ауыл-аймаққа немесе қоғамдық іске қатысты айтылады. Мысалы, еріктілер тобына нақты үйлестіруші болмаса, кім не істейтінін шатастырып, іс баяу жүреді. Ал жауапты адам бәрін реттеп, тапсырманы бөліп берсе, жұмыс тез әрі дұрыс орындалады.