Саптыаяқтан ас ішіп,
сабынан қарауыл қарайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сақтықты шектен тыс күдікке айналдырған адамды әжуа етеді. Тура мағынада саптыаяқтан ас ішіп отырып, соның сабын «қарауылға» ұстап қарау — орынсыз, күлкілі әрекет. Астарлы мағынасы — адам өзіне жақсылық жасап тұрған нәрседен де қауіп іздеп, босқа алаңдай береді, тыныш отырмайды, сенімсіздікпен өмір сүреді. Яғни, сақ болған дұрыс, бірақ артық сақтық кейде адамды мазасыздыққа ұрындырады.
Образдар мен теңеулер
«Саптыаяқ» — күнделікті тұрмыста қолданылатын қарапайым ыдыс, ал «сабы» — оның ұстағышы. Осы қарапайым затқа «қарауыл қарау» бейнесі арқылы халық артық үркектік пен орынсыз күдікті әдейі әсірелеп көрсеткен. Мұндағы образ адамның өз ісіне сенбей, әр нәрседен қауіп күтетін мінезін дәл береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сенімсіздік пен орынсыз сақтануды сынағанда айтылады. Мысалы, бір адам құжатты реттеп беріп тұрған әріптесіне де сенбей, қайта-қайта тексере береді, бәрінен күдіктенеді. Сондайда: «Саптыаяқтан ас ішіп, сабынан қарауыл қарайды» деп айту орынды.
sabynan qaraýyl qaraıdy.