Өршіл рухтан өлмес батыр туады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Өршіл рухы бар адамнан нағыз батыр, қайсар тұлға қалыптасады. Мұнда тура мағынада батырдың ерлігі айтылса, астарлы мағынада адамның жігері, намысы, қайраты мен мақсатқа беріктігі жоғары бағаланады. Яғни батырлық тек күште емес, рухтың биіктігінде екенін ұқтырады. Өршіл рух дегеніміз — қиындықтан қаймықпау, әділеттен таймау, өз ісіне сену.
Образдар мен теңеулер
«Өршіл рух» — алға ұмтылған, биікке талпынған, мойымайтын жан дүниенің белгісі. «Өлмес батыр» тіркесі мәңгі жасайтын ерлікті, ұрпаққа үлгі болатын қайсарлықты білдіреді. Мұнда батыр тек соғыстағы жауынгер емес, өмірдің кез келген сынағында берілмейтін адам бейнесінде көрінеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні оқуында, еңбегінде, спортта, қызметте табандылық танытатын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, қиын жағдайда да білімін тастамай, мақсатынан таймаған жасөспірім туралы «Өршіл рухтан өлмес батыр туады» деуге болады. Мұндай сөз адамды жігерлендіріп, қиындықты жеңуге күш береді.