Олақтың сөзі орынсыз жамау сияқты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің де, істің де өз орнымен жасалуы керегін білдіреді. Олақ адам қандай іске араласса да, нәтижесі келіспей, көріксіз, шала-жансар болып шығады. Сол сияқты оның орынсыз айтқан сөзі де ойға қонымсыз, қисынсыз, біреудің көңіліне де, мәселеге де жарамайды. Яғни, ісі шала адамның сөзі де шебер, дәл, салмақты болмайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы "орынсыз жамау" — киімнің жыртығын дұрыс өлшемсіз, өңсіз жамау деген бейне. Мұндай жамау киімді түзеткеннің орнына, керісінше, оның сәнін кетіреді. Бұл теңеу олақ адамның сөзі де сондай екенін аңғартады: артық, дәлсіз, үйлеспейтін, кейде тіпті жағдайды ушықтыратын сөз. Қазақ ұғымында жамау ұқыптылықты қажет ететін іс, сондықтан ол арқылы шеберлік пен салақтық салыстырылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды ойланбай сөйлейтін, сөзі мен ісі қабыспайтын адамға қатысты қолдануға болады. Мысалы, бір қызметкер маңызды жиналыста нақты дерек орнына шала-пұла, үйлеспейтін пікір айтып, ұжымның жұмысын шатастырса, оған осы мақал дәл келеді. Мұнда тек қолынан іс келмеу емес, сөз мәдениетінің де төмендігі сыналады.