Оқымаған бір бала -
Оқыған екі бала.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал білімнің адамның ой-өрісін кеңейтетінін, ақыл-ес пен тәжірибені арттыратынын айтады. Тура мағынасында оқымаған бір бала мен оқыған екі баланы салыстыру бар. Астарлы мағынасы — білімді адам жалғыз жүрсе де, ойы ұшқыр, сөзі орнықты, ісі тиімді болады; ал оқымаған адамға қарағанда екі есе пайдалы, екі есе өнімді келуі мүмкін деген ой жатыр. Яғни оқу адамды күшті, саналы, қабілетті етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бір бала» мен «екі бала» нақты сан емес, салыстыру тәсілі. «Оқыған» сөзі тек әріп тану емес, тәрбие, түсінік, ізденіс, өмірлік білімді де білдіреді. Ал «оқымаған» дегені — білімі шектеулі, мүмкіндігі тар адам бейнесі. Халық білімді адамның бір өзінде бірнеше адамның еңбегі мен пайдасы бардай көрінетінін осылай бейнелеген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу мен кәсіби дамудың маңызын еске салады. Мысалы, бір адам жаңа бағдарламаны, тілді немесе мамандықты меңгерсе, сол арқылы бірнеше адамның жұмысын жеңілдетіп, өз орнын тез таба алады. Сондықтан білім — бәсекеде алға шығаратын басты күш.
Oqyǵan eki bala.