Не аңсағанда аларсың,
Не қақсағанда аларсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам қалаған нәрсесіне тек қана тілек айтып жетпейтінін, оған табандылық пен тынымсыз әрекет керек екенін білдіреді. «Аңсау» — бір нәрсені қатты қалау, сағыну, армандау; «қақсау» — қайта-қайта айту, сұрау, талап ету. Яғни, мақсатқа жету үшін жай ғана армандап қоймай, оны іздеп, еңбектеніп, қайталап талап қылу қажет. Алайда мақалдың астарында тек табандылық қана емес, орынды әрекет пен сабыр да бар: адам дұрыс жолмен, үздіксіз талпыныспен ғана нәтижеге қол жеткізеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аңсау» мен «қақсау» сөздері адамның ішкі ниеті мен сыртқы қимылын бейнелейді. «Аңсау» — жүректегі тілек, арман; «қақсау» — ауызбен айтылған өтініш, табандылық. Бұл екі образ адамның мақсатқа жетудегі екі қырын көрсетеді: қалау және талап ету. Халық даналығы осы арқылы арманның өзінен гөрі әрекеттің маңызды екенін ұқтырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, кәсіп ашу сияқты істерге өте сай келеді. Мысалы, бір студент жақсы маман болуды армандаса, тек соны ойлап отырмай, күнде дайындалып, білімін толықтырып, қайталап еңбектенсе ғана мақсатына жетеді.
Ne qaqsaǵanda alarsyń.