Меккеден тас көтеріп келгендей.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Меккеден тас көтеріп келгендей» деген мақал бір істі орынсыз асыра мақтау, өзін ерекше еңбек сіңіргендей көрсету, ал шын мәнінде пайдасы аз не міндетті нәрсені үлкен ерлік қылып көрсету мағынасында айтылады. Тура мағынада бұл — алыстан ауыр тас әкелген адамды елестетеді; ал астарлы мағынада — болмашы әрекетті дабырайтып, соған көп мақтану деген сөз. Мұнда халық адамды қарапайым болуға, істі шамадан тыс үлкейтпеуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
«Мекке» сөзі — қасиетті, алыс, жетуі қиын жердің бейнесі. «Тас көтеріп келу» — ауыр еңбек, күш жұмсау, үлкен бейнет белгісі. Осы екі образ бірігіп, өте қиын нәрсе істегендей әсер қалдыратын, бірақ шын мәнінде оның мәні мен пайдасы онша емес жағдайды аңғартады. Сондықтан бұл тіркес көбіне мысқыл, астарлы кекесін реңкінде қолданылады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде біреу өте қарапайым жұмысты істеп алып, соны қайта-қайта айтып мақтанса, осы мақал айтылады. Мысалы, бір адам бір құжатты толтырып беріп, «үлкен жұмыс бітірдім» деп мақтанса, басқалар «Меккеден тас көтеріп келгендей» деуі мүмкін. Бұл — кішіпейіл бол, әр істі орынсыз асырма деген ескерту.