Мехнат түбі - кейіс,
Рахат түбі - пейіш.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал еңбектің нәтижесі бірден қуаныш әкелмейтінін, кейде шаршататын, ауыртатын сәттері болатынын айтады. «Мехнат түбі - кейіс» дегені — тынымсыз еңбек, машақат, бейнеттің соңы кейде қиналыс, шаршау, налу сияқты күйге жеткізуі мүмкін деген тура мағына береді. Ал астарлы мағынасы: қандай да бір іске төзіммен кірісіп, қиындықты сабырмен көтермейінше, берік нәтиже шықпайды. Еңбек жолы әрдайым оңай емес, бірақ шыдам мен табандылық адамды өсіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мехнат» сөзі — ауыр еңбек, бейнет, маңдай тер. «Кейіс» — реніш, мұң, шаршау. Ал «рахат» пен «пейіш» қарама-қарсы қойылған: рахат — жайлылық пен тыныштық, ал пейіш — ең жоғарғы ләззат, береке, нұрлы өмірдің бейнесі. Яғни ауыр еңбек пен кейінгі сый арасындағы айырмашылық көрсетіледі. Халық бейнетті өткінші, ал жемісті нәтижені мәңгілік құндылыққа теңеп тұр.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқуда да, жұмыста да өзекті. Мысалы, студент емтиханға дайындалғанда көп кітап оқып, ұйқысын қысып, шаршайды. Сол мехнаттың арқасында жақсы баға алып, болашаққа жол ашады. Яғни бүгінгі бейнет ертеңгі берекеге бастайды.
Rahat túbi - peıish.