Махаббат барда машақат бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: махаббат болған жерде оңайлық аз, яғни сүйіспеншілікпен бірге жауапкершілік, қамқорлық, алаңдау, кейде өкініш пен қиындық қатар жүреді. Астарлы мағынасы — адам біреуді шын жақсы көрсе, оның бақыты үшін тер төгеді, сезім жолында шыдам мен сабыр қажет болады. Махаббат тек қуаныш емес, сынақ та екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «махаббат» — жүрекке жақын, қымбат сезімнің бейнесі. Ал «машақат» — сол сезімнің салмағы, яғни уайым, күрес, кедергі, ішкі толқу. Екі сөздің қарама-қарсылығы мақалдың әсерін күшейтеді: сүйіспеншілік қаншалықты тәтті болса, оның жолы соншалықты ауыр болуы мүмкін. Халық осы арқылы сезімнің бағасы еңбексіз келмейтінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды отбасы, достық не сүйіспеншілік қарым-қатынаста жиі қолданады. Мысалы, жас жұбайлар бір-біріне үйренісу кезінде түрлі түсініспеушілікке тап болса, үлкендер «Махаббат барда машақат бар» деп сабырға шақырады. Яғни кез келген шынайы сезім төзіммен, түсіністікпен нығаяды.