Әлділігіңе сенбе, әділдігіңе сен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға күш-қуатқа, дәулетке не сыртқы беделге тым сеніп кетпеуді ескертеді. «Әлділігің» — адамның қуаты, айбыны, мүмкіндігі. Ол уақытша нәрсе: бүгін бар, ертең әлсіреуі мүмкін. Ал «әділдігің» — адамның шынайы құны, ішкі тазалығы, елге пайдасы, ар-ұяты. Мақалдың түпкі ойы: адамды биік ететін нәрсе — күш емес, адалдық пен әділ мінез. Әділ адамға жұрт сенеді, сыйлайды, артынан еріп отырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «әлділік» пен «әділдік» қарама-қарсы қойылған. Біріншісі — сыртқы қуатты, екіншісі — рухани биікті білдіреді. Мұнда күш пен тәртіп, айбат пен ар таразыға түседі. Халық әділдікті берік тірекке, ал әлділікті желге ұшар өткінші нәрсеге теңейді. Яғни адамның шын салмағы бұлшықетінде емес, мінезі мен ұстанымында.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал басшылықта, жұмыста, тіпті күнделікті қарым-қатынаста өте өзекті. Мысалы, бір қызметкер лауазымына не танысына сеніп, өзгелерге қатал қараса, кейін беделінен айырылуы мүмкін. Ал егер ол шешімін әділ қабылдап, баршаға тең қараса, ұжымда сый-құрметке ие болады.