Қызы бар ауылдыц қыдыры бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ішінде қызы бар ауылда қонақтың, көрген-білгеннің, аралас-құралас адамның көбірек болатынын білдіреді. Астарлы мағынасы — қыз өсірген үй мен ауылда сән, жылылық, қозғалыс, қуаныш көп болады. Қыз — үйдің көркі, елдің берекесі, тәрбиенің айнасы. Сондықтан мұндай ауылда тіршілік жанданып, аралас-қатынасы да ажарлана түседі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "қыдыры" сөзі тек серуендеу емес, елдің іші берекелі, көңілді, думанды деген ұғымды аңғартады. "Қызы бар ауыл" деген образ қыз баланың нәзіктігін, сұлулығын, ибалы мінезін және сол арқылы ауылдың сәнденуін бейнелейді. Қазақ танымында қыз отырған үйдің қонағы да, көркі де, сыйы да ерекше саналған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қыз баланы қадірлеу, оның тәрбиесіне мән беру, қыз өскен ортада әдеп пен әсемдік болатынын айту үшін қолданылады. Мысалы, бір ауылда қыздардың өнерге, ұйымшылдыққа, мәдени шараларға белсене қатысуы сол ауылдың ажарын ашып, көпшілікті тартып тұруы мүмкін. Сондайда осы мақал орынды айтылады.