Қыздың баласындай, қолдың саласындай.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір нәрсенің немесе біреудің өте нәзік, сүп-сүйкімді, әлсіздеу әрі ұқыпты екенін білдіреді. Тура мағынада «қыздың баласындай» — қыз баладай инабатты, жұмсақ мінезді деген ишара, ал «қолдың саласындай» — қолдың саусақтарындай өзара жақын, бір-бірінен ажырамас деген ұғымға келеді. Астарлы мағынасы бойынша, адам мен адам, не ағайын-туыс арасындағы татулық, үйлесім, өзара жарасым осылай бейнеленеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыздың баласы» — нәзіктік, ұқыптылық, әдептілік белгісі. Ал «қолдың саласы» — саусақтардың бір қолда қатар тұрып, бір-біріне сүйеніп қызмет ететінін меңзейді. Яғни, мақал адамдардың бірлікпен, жарасыммен өмір сүруін табиғи бейнемен салыстырып тұр. Бұл теңеулер арқылы қазақ халқы татулықтың сыртқы көрінісі ғана емес, ішкі сыйластық екенін де аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне адамдардың бір-бірімен өте жарасымды, үйлесімді қатынасын сипаттағанда айтылады. Мысалы, бір ұжымда бәрі тіл табысып, ортақ іске жұмылса, «олардың арасы қыздың баласындай, қолдың саласындай екен» деп айтуға болады. Бұл сөз ынтымақ пен нәзік келісімді мадақтайды.