Қырық жеті - қыздың құны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қыз баланың қазақ қоғамындағы орнының аса жоғары болғанын білдіреді. Тура мағынасында «қырық жеті» деген сан айтылғанымен, астарында қыздың бағасы өлшенбейді, оның ар-намысы, тәрбиесі, ибалығы мен болашақ ана ретіндегі орны қымбат деген ой жатыр. Яғни қызды төмендетпей, құрметтеп, қорғау керек деген тәрбиелік мән бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қырық жеті» — нақты саннан гөрі шартты өлшем, салмақты ұғым. Ол қыз құнының жай ақшаға не дүниеге шақ келмейтінін аңғартады. Қазақ танымында қыз — елдің көркі, үйдің ырысы, тәрбиенің айнасы. Сондықтан бұл тіркес қыздың қадірін ерекше биікке көтеріп, оның абыройын ел абыройымен байланыстырады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал қыз баланы құрметтеу, қауіпсіздігін сақтау, білім беру мен тәрбиесіне жауапкершілікпен қарау керек екенін еске салады. Мысалы, ата-ана қызын «ел не дейді» деп қана емес, оның құқығы, болашағы, таңдауы бар тұлға ретінде тәрбиелесе, мақалдың мәні қазіргі өмірде де сақталады.