Құдайдың бергені қолдануға жақсы,
Достың бергені мақтануға жақсы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның алған нәрсесінің қадірін екі түрлі қырынан көрсетеді. Құдай берген нығмет — адамның ризық-несібесі, бақ-берекесі, сондықтан ол ең алдымен тұрмыста кәдеге жарайды, пайдалануға жақсы. Ал достың берген сыйы — тек зат қана емес, ол достықтың, ықыластың, көңілдің белгісі. Сол себепті ондай сый мақтануға, яғни қымбат көріп сақтауға, қадір тұтуға жақсы. Мақал жалпы алғанда, бергеннің құны оның шығу тегіне емес, ниеті мен мәніне байланысты екенін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «Құдайдың бергені» — адамның пешенесіне жазылған ырыс, несібе, өмірдегі табиғи мүмкіндік. Ал «достың бергені» — шын көңілмен берілген сый, достықтың белгісі. «Қолдануға жақсы» дегені — ол несібе күнделікті тіршілікте қажетке жарайды деген ой. «Мақтануға жақсы» дегені — достың сыйын елге көрсету үшін емес, қадірлеп, ризашылықпен есте сақтау керек деген астарлы мағына береді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адамға берілген әр сыйды дұрыс бағалау қажет болғанда қолданамыз. Мысалы, біреу өз еңбегімен алған затын тұрмысына жаратады, ал досы сыйлаған кітапты не бұйымды естелік ретінде ерекше сақтайды. Яғни, тіршілікке қажет нәрсе — пайдалану үшін, ал ықыласпен берілген нәрсе — сыйластықты ұмытпау үшін қымбат.
Dostyń bergeni maqtanýǵa jaqsy.