Көрген жоқ болса, естіген куә.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Көрмеген нәрсеге бірден сене салмай, естігенді де дәлелмен, ақылмен бағалау керек деген ой жатыр. Тура мағынасында адам өзі көрмесе де, біреуден естігенін айғақ деп қабылдайды. Астарлы мағынасы — қауесетке ермеу, сөзді тексеру, шындықты сырттан естіп емес, нақты дерекпен тану.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көрген» — көзбен анықталған шындықты, ал «естіген» — құлақпен жеткен хабарды білдіреді. «Куә» сөзі естілген сөздің дәлелге айналуын меңзейді. Бірақ бұл жерде естігеннің бәрі толық ақиқат деген емес, кейде адам көрмесе де, естігенін куә ретінде алға тартады. Сондықтан мақал ойға сақтық пен сын көзбен қарауды үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жалған ақпарат көп тараған кезде өте өзекті. Мысалы, әлеуметтік желіде бір адам туралы жағымсыз хабар естісең, оны бірден шын деп қабылдамай, басқа дерек көздерінен тексерген дұрыс. Сонда ғана сөздің рас-өтірігін ажыратуға болады.