Көптен жау құтылмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Көптен жау құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамға емес, көпшілікке, ел-жұртқа қарсы тұрған жау оңайлықпен құтылып кетпейді. Астарлы мағынасы — ынтымақты, ұйымшыл жұртты жеңу қиын; халық біріксе, қауіпке де, қысымға да төтеп береді. Бұл сөз адамдарды бірлікке, ортақ мүдде үшін жұмылуға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көп» сөзі жеке адамды емес, топты, қауымды, елді білдіреді. «Жау» — тек сыртқы дұшпан емес, кез келген қауіп, кедергі, озбырлықтың бейнесі. Яғни көпшілік күш біріктірсе, жау айла таба алмайды деген ой айтылады. Мұнда халықтың күшін бір арнаға тоғыстырған кезде ғана нәтиже болатыны меңзеледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ортақ іске ұйымшылдық қажет болғанда жиі қолданылады. Мысалы, ауыл тұрғындары жол жөндеу, сенбілік не су мәселесін бірге шешсе, қиындық тезірек еңсеріледі. Бір адамға ауыр көрінген іс, көптің қолдауымен оңай атқарылады. Сондықтан мақалдың түйіні — татулық пен бірліктің күші бәрінен мықты.