Көп сөйлеген білімді емес,
Дөп сөйлеген білімді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Көп сөйлеу адамның білімді екенін білдірмейді. Шын мәнінде, ойын артық созбай, дәл, орнықты, мағыналы сөйлей алған адам білімді, ойлы саналады. Бұл мақал сөздің көптігін емес, салмағын жоғары қояды. Адам әр нәрсені білетіндей көріну үшін емес, шын мәнін түсініп, қажет жерінде ғана анық айтуы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көп сөйлеген» — өз сөзін тия алмаған, ойы шашыраңқы адамды меңзейді. Ал «дөп сөйлеген» — сөзді дәл нысанаға тигізгендей, қысқа да нұсқа айтатын, айтарын нақты жеткізетін кісі. «Дөп» сөзі мергеннің мүлт кетпеген оғын елестетеді: сөз де сол сияқты тура, дәл, әсерлі болуы керек деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе жиналыста, сабақта, әлеуметтік желіде өте өзекті. Мысалы, жұмыста бір адам ұзақ сөйлеп, мәселені шатастыра береді, ал екінші адам екі-үш сөйлеммен нақты шешім ұсынады. Осындайда білімділік сөз санына емес, ойдың анықтығына байланысты екені көрінеді.
Dóp sóılegen bilimdi.