Көңілдінің үйінде,
Күнде мейрам, күнде той.
«Көңілдінің үйінде, Күнде мейрам, күнде той.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның көңілі шат, жүрегі жылы болса, қарапайым үйдің өзі думанға, берекелі ортаға айналатынын білдіреді. Тура мағынасында — көңілді, ақжарқын адамның үйінде қуаныш көп болады. Астарлы мағынасы — үйдің сәні байлықта емес, үй ішіндегі сыйластықта, мейірімде, жақсы қарым-қатынаста. Көңілі кең жан айналасына да жылу таратады, сондықтан ондай шаңырақта күнделікті тіршілік мерекедей сезіледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «күнде мейрам, күнде той» деген тіркес қуаныштың үзілмейтінін бейнелейді. «Мейрам» мен «той» — тек сыртқы думан емес, жан дүниенің тыныштығы, адамдардың бір-біріне деген ықыласы. «Көңілдінің үйі» деген сөз тіркесі үй иесінің мінезі мен пейілін көрсетеді: ол ашық, жайдары, қонаққа да, отбасы мүшелеріне де жылы қабақ танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жақсы көңіл-күйдің отбасы атмосферасына тікелей әсер ететінін еске салады. Мысалы, ата-ана баласына үнемі ұрыспай, сабырлы сөйлеп, үйде жылы қарым-қатынас орнатса, сол шаңырақта балалар да өздерін еркін, бақытты сезінеді. Яғни, береке — көңілден басталады.
Kúnde meıram, kúnde toı.