Қой өлсе, қозы болады,
Келер жылы өзі болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірде бір нәрсе жоғалса, оның орны бос қалмайтынын, табиғат пен тіршілік өз жалғасын табатынын білдіреді. Тура мағынасы бойынша, қой өлсе де, оның орнына қозы өсіп шығады, келесі жылы мал көбейіп, шаруа қайта түзеледі. Астарлы мағынасы — бір қиындық не шығын уақытша ғана, сабыр сақтасаң, тіршілік өз ретімен алға жылжиды. Халық мұнда үміт пен төзімді алға қояды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қой» — үлкен, толысқан ырыс пен бар дәулеттің белгісі. «Қозы» — сол ырыстың жалғасы, жаңарып отыратын өмірдің нышаны. Яғни үлкен мал кетсе де, жас төл өсіп, оның орнын басады. Бұл образдар шаруаның тоқтамайтынын, жоғалған нәрсенің орнына жаңасы келетінін бейнелейді. Мақал қазақтың мал шаруашылығына жақын өмір танымынан туған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал қиындыққа сабырмен қарауды үйретеді. Мысалы, адам жұмыстан шығып қалса, бірден күйзеліске түспей, жаңа мүмкіндік іздесе, уақыт өте бәрі орнына келуі мүмкін. Яғни бір есік жабылса да, еңбектенген адамға басқа жол ашылады. Бұл мақал үміт үзбеуге шақырады.
Keler jyly ózi bolady.