Кеменің арбаға мінетін де,
Арбаның кемеге мінетін де кезі болады.
Arbanyń kemege minetin de kezi bolady.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірде жағдайдың үнемі бір қалыпта тұрмайтынын білдіреді. Бүгін төмен көрінген нәрсе ертең жоғары шығуы мүмкін, ал қазір үстем болған жағдай кейін өзгеріп кетуі ықтимал. Яғни адам сәтке мастанбауы, қиындыққа да, жетістікке де сабырмен қарауы керек. Тіршілік айналып соғады, сондықтан әркімге төзім мен көрегендік қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы кеме — үлкен, берік, жолы алыс көлік, ал арба — қарапайым, жердегі тіршіліктің белгісі. «Кеменің арбаға мінуі» және «арбаның кемеге мінуі» деген астарлы тіркестер арқылы халық дүниенің төңкеріліп, орын ауыстырар кезін бейнелеген. Бұл — бай мен кедейдің, күшті мен әлсіздің, бағы жанған мен бағы тайған адамның орны ауысуы мүмкін екенін көрсететін ойлы теңеу.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыста, оқуда, не қарым-қатынаста жағдайдың өзгеріп тұратынын ескерту үшін айтылады. Мысалы, бүгін қызметі жоғары адам ертең қысқарып қалуы мүмкін, ал қарапайым қызметкердің еңбегі бағаланып, көтерілуі ықтимал. Сондықтан адам кішіпейіл болып, өзгеге менсінбей қарамауы керек.