Қатыныңа құл болмасаң,
Үй болмайсың.
Халқыңа құл болмасаң,
Би болмайсың.

Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — отбасыңда да, еліңде де өз орныңды біліп, жауапкершілікпен қызмет етпесең, береке де, бедел де болмайды. Астарлы мағынасы — адам жақындарына қамқор, елге адал, жұртқа пайдалы болса ғана шын мәніндегі тіршілік түзеледі. Мұндағы «құл болу» — бас ию, еріксіздік емес, керісінше, өзін тежеп, мінезін жұмсартып, міндетін адал атқару деген ой.

Образдар мен теңеулер
«Қатыныңа құл болу» — ерлі-зайыптылардың бір-біріне сыйластықпен, кішіпейілділікпен қарауы. Бұл отбасындағы татулықтың белгісі. «Үй болу» — шаңырақтың бекіп, ұрпақ өсіп, берекенің орнығуы. Ал «халқыңа құл болу» — елге қызмет ету, көптің мұңын ойлау, халық алдындағы міндетті түсіну. «Би болу» — атақ алу ғана емес, елге сөзі өтетін, беделі бар, әділ адам атану.

Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал басшыға да, қарапайым адамға да керек. Отбасында бір-бірінің көңілін таба білген адам шаңырағын шайқалтпайды, ал жұмыста халыққа не жұртқа пайдалы қызмет еткен жан құрметке ие болады. Мысалы, мұғалім оқушысына қызмет етуді өз міндеті деп біліп, жанын салса, ол ата-ананың да, қоғамның да сыйына бөленеді.