Қатты жауған күн тез ашылады,
Қатты ашуланған кісі тез басылады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ашуы да табиғат құбылысы сияқты өткінші екенін білдіреді. Қалай қатты жауған күн артынан тез ашылып кетсе, ашуға булыққан кісі де біраз уақыттан соң сабасына түседі. Астарлы мағынасы — ашуды ұзаққа созбай, сабырмен күту керек, өйткені қызбалықпен айтылған сөз де, жасалған іс те кейін өкінішке әкелуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қатты жауған күн» — адамның ішкі күйзелісі мен ыза-ренішінің бейнесі. Ал «тез ашылады» дегені бұлттың ыдырап, аспанның жарқырауын меңзейді. Сол сияқты «қатты ашуланған кісі» — мінезі ширыққан адам, ал «тез басылады» — оның ашуы басылып, ойы орнына келетінін аңғартады. Табиғат пен адам мінезі қатар салыстырылып, ойды әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал отбасында, жұмыста немесе достар арасында келіспеушілік туған кезде жиі еске түседі. Мысалы, қызметтес адам ашумен қатты сөйлеп қойса, оған бірден жауап қайтармай, біраз уақыт тыныш қалдырсаң, ол өзі сабасына түсіп, мәселені байыппен түсіндіреді. Осылайша, мақал сабыр сақтаудың пайдасын үйретеді.
Qatty ashýlanǵan kisi tez basylady.