Қасыңның жылмаңдағанынан,
Досыңның түнергені артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай жылмиған, бірақ іші бұзық адамның алдамшы пиғылынан гөрі, шын досыңның кейде қабағы қатулы, тіпті ренжіңкі күйде болғаны артық екенін айтады. Яғни, дос шындықты бетке айтады, қажет болса ескертеді, сынайды, бірақ оның ниеті — жамандық емес, қамқорлық. Ал «жылмаңдау» — жасанды күлкі, жылтыр мінез, сенімсіз жағын білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қасың» сөзі — жанында жүрген, бірақ көңілі таза емес адамды мегзейді. «Жылмаңдаған» бейнесі — сыртқы жылы қабықтың астындағы есеп пен жалғандықты көрсетеді. Ал «досыңның түнергені» — досыңның қабағы түсіп, ашық сөйлеп тұрғанын білдіреді. Түнеру мұнда жамандықтың емес, шынайылықтың нышаны: ол сен үшін ойланатын, қателігіңді айтатын адамның келбеті.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік ортада, жұмыста, достық қарым-қатынаста өте өзекті. Мысалы, бір әріптесің үнемі мақтап, бірақ сырттан өсек айтып жүрсе, ол сенімсіз адам болуы мүмкін. Ал шынайы дос кейде қаттырақ сөйлеп, қателігіңді түзетеді. Сондықтан адам сыртқы жылтырға емес, ниет пен адалдыққа қарауы керек.
Dosyńnyń túnergeni artyq.