Қарға баласын «аппағым» дер,
Кірпібаласын «жұмсағым» дер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әрбір ата-ана өз баласын ерекше жақсы көріп, оны өзіне ең қымбат, ең көркем етіп қабылдайтынын білдіреді. Тура мағынасында қарға да, кірпі де өз төліне мейіріммен қарайды. Астарлы мағынасы — табиғаттағы кез келген ана мен әкенің перзентіне деген сүйіспеншілігі шексіз, сол себепті олардың баласы өзіне сүйкімді, мінсіз болып көрінеді. Адам да өз баласын өзгеден артық көріп, кемшілігін байқамай, жақсы жағын ғана алға шығарады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "аппағым" және "жұмсағым" сөздері — мейірім мен еркелетудің белгісі. Қарға мен кірпі халық танымында сүйкімді құс не аң болып саналмайды, бірақ мақал солардың өзін де баласына келгенде жұмсарып, мейірленетінін көрсетеді. Яғни, түрі қандай болса да, ана жүрегі перзентін әдемі де қымбат көреді. Бұл — аналық сезімнің күшін бейнелейтін әсерлі теңеу.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-ана баласын мақтағанда немесе оның әрекетін ақтағанда қолданылады. Мысалы, біреудің баласы еркелеу болса да, анасы: "Ол менің көзімнің қарасы ғой" деп, осы мақалдың мағынасын танытады. Бұл сөз адамға ата-ана мейірімінің шексіздігін түсіндіріп, өзгеге де баланы түсіністікпен қарауға үндейді.
Kirpibalasyn «jumsaǵym» der.